ต้นไม้ของฉัน

2013-01-27 13.42.36

ชื่อวิทยาศาสตร์:  Catharanthus roseus G. Don.
ชื่อวงศ์:  APOCYNACEAE
ชื่อสามัญ:  Madagascar periwinkle, Vinca,Old maid, Cayenne jasmine, Rose periwinkle
ชื่อพื้นเมือง:  ผักปอดนา (ภาคเหนือ) ผักนมอินทร์ (สุราษฎร์ธานี) ตับขี้หมู (เกาะสมุย, เกาะพงัน) แพงพวยฝรั่ง พังพวยฝรั่ง พังพวยบก (ไทยภาคกลาง)
ลักษณะทั่วไป:
ต้น  เป็นไม้ล้มลุก ที่มีระบบรากแก้ว ลำต้นมีทั้งทอดขนานไปตามผิวดินและตั้งตรง ทรงพุ่มสูงประมาณ 40-120 เซนติเมตร
ใบ  ใบเดี่ยว ออกตรงข้าม รูปไข่กลับ สีเขียวเข้ม ขอบใบเรียบไม่มีจัก ปลายใบมน โคนใบแหลมใบยาวประมาณ 2 นิ้ว และกว้างประมาณ 1 นิ้ว
ดอก   ดอกของแพงพวยจะมีสองสีคือแดงและขาว ออกตามซอกใบ 1-3 ดอก ถ้าเป็นสีขาว ตรงกลางดอกจะมีสีเหลือง ถ้าเป็นสีชมพู ตรงกลางดอกเป็นสีแดง กลีบดอกชั้นเดียว มีกลีบดอก 5 กลีบ
ฝัก/ผล  ฝักออกติดกันเป็นคู่ ผลแห้งแตกแนวเดียว ทรงกระบอก ขนาดประมาณ 3.75 เซนติเมตร จำนวนหลายเมล็ด
ฤดูกาลออกดอก:  ออกดอกตลอดปี
การปลูก:  ปลูกประดับไว้ตามสนามหญ้า ข้างทางเดินหรือข้างถนน ปลูกเป็นไม้กระถางกลางแจ้ง การปลูกจะปลูกเป็น แถวหรือเป็นกลุ่ม
การดูแลรักษา:  สามารถเจริญได้ในอากาศร้อนจัดในฤดูร้อน ชอบแสงแดดปานกลางถึงแสงแดดจัด
การขยายพันธุ์:  เพาะเมล็ด
การใช้ประโยชน์:
–    ไม้ประดับ
–    สมุนไพร
ถิ่นกำเนิด:  แถบอเมริกากลาง หมู่เกาะมาดากาสการ์
แหล่งที่พบ:  พบทั่วทุกภาคของประเทศไทย
สรรพคุณทางยา:
–    ใบแก้โรคเบาหวาน บำรุงหัวใจ แก้ท้องผูกเรื้อรัง
–    ทั้งต้นรักษาโรคเบาหวาน ลดความดันโลหิต
–    รากแก้บิด ขับพยาธิ ใช้ห้ามเลือด รักษามะเร็งในเม็ดเลือด
–    ต้น มีอัลคาลอยด์ สำคัญคือ vinblastine และ vincristine ใช้เตรียมเป็นยาแผนปัจจุบันในรูปยาฉีด vincristine sulphate ใช้บำบัดมะเร็งเม็ดเลือดในเด็ก และ vinblastine sulphate ใช้รักษาโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

การขยายพันธุ์

ทำได้ทั้งวิธีปักชำและเพาะเมล็ดแต่การเพาะเมล็ด จะทำได้ง่ายว่า ทำได้โดยการเพาะลงในกระบะหรือเพาะลงในแปลงเพาะปลูก เมล็ดจะงอกใน 5-7วัน แพงพวยฝรั่งนี้เป็นพืชที่ต้องการแสงและอากาศร้อนเนื่องจากเป็นพืชในเขตร้อน สามารถเจริญเติบโตได้ดีในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำถึงปานกลาง โดยเฉพาะดินที่สามารถระบายน้ำได้ดี เช่นดินร่วนปนทราย ซึ่งมันจะช่วยรากเจริญได้ดี เพราะหากดินระบายน้ำไม่ดี จะทำให้รากเน่าเนื่องจากรากไม่มีอากาศหายใจ

การดูแลรักษา

แพงพวยฝรั่งเป็นพืชที่ดูแลรักษาง่ายไม่พบว่ามีการรบกวนจากแมลงศัตรูพืช แพงพวยฝรั่งนี้จะชอบอยู่ในที่ที่มีแดดจัด การให้น้ำควรให้ในปริมาณพอสมควร ไม่แฉะมากเกินไป อาจจะมีการใส่ปุ๋ยในการบำรุงต้นบ้าง

แสง                          ต้องการแสงแดดจัด

น้ำ                             ต้องการน้ำพอสมควร อย่าให้น้ำขังแฉะ

ดิน                            เจริญเติบโตได้ในดินแทบทุกชนิด

ปุ๋ย                            ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักปีละ 2 ครั้ง

โรคและแมลง              ไม่ค่อยพบโรคและแมลงรบกวน

สรรพคุณทางยา

ส่วนที่นำมาใช้ในการทำยาคือ ลำต้นและราก ซึ่งได้มีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ได้กล่าวไว้ว่า ลำต้นและรากนี้สามารถสร้างสารที่เรียกว่า อัลคาลอยด์ได้ มากกว่า 55ชนิดอัลคาลอยด์ที่สามารถนำมาใช้รักษาโรคมะเร็งได้ผลคือ วินบลาสทีน ( Vinblastine) และวินคริสทีน ( Vincristine) โดยสารทั้งสองชนิดนั้นสามารถนำมารักษาโรคมะเร็งเม้ดเลือดขาวและมะเร็งในต่อม น้ำเหลือง นอกจากนี้ราก แก้บิด ขับพยาธิ ห้ามเลือด รักษามะเร็งในเม็ดเลือดและใบจะช่วยในการบำรุงหัวใจ ช่วยในการย่อย หรือใช้ทั้งต้นในการแก้เบาหวานความดัน แก้อาการตัวเหลืองอันเกิดพิษของสุรา

 ลักษณะทางพฤษศาสตร์แพงพวย

แพงพวย เป็นพืชล้มลุกพื้นเมืองของหมู่เกาะมาดากาสกา ที่มีถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบอเมริกากลางค่ะ สำหรับแพงพวยในประเทศไทยมีชื่อเรียกตามภาษาท้องถิ่น ได้แก่ ผักปอดนา (ภาคเหนือ) ผักนมอินทร์ (สุราษฎร์ธานี) ตับขี้หมู (เกาะสมุย, เกาะพงัน)แพงพวยฝรั่ง พังพวยฝรั่ง พังพวยบก (ไทยภาคกลาง) เป็นต้น แพงพวยเป็นพืชอายุหลายปี (perennial) เป็นไม้พุ่มขนาดเล็กและเป็นพืชผสมตัวเอง ทนทานต่อการเปลี่ยนแปลงของดินฟ้าอากาศ โรค แมลง ตลลอดจนสภาพแวดล้อมที่เป็นพิษสามารถเจริญได้ในอากาศร้อนจัดในฤดูร้อน ชอบแสงแดดปานกลางถึงแสงแดดจัด ดอกมีสีสันสวยงาม ออกดอกตลอดปีเป็นพืชที่มีระบบรากแก้ว ลำต้นมีทั้งทอดขนานไปตามผิวดินและตั้งตรง ทรงพุ่มสูงประมาณ 40-120 เซนติเมตร ใบสีเขียวเข้ม ลักษณะใบ ขอบใบเรียบ ทรงกลมรีี ใบยาวประมาณ 2 นิ้ว และกว้างประมาณ 1 นิ้ว ออกดอกบริเวณยอดของต้น ดอกของแพงพวยจะมีสองสีคือแดงและขาว นิยมปลูกประดับไว้ตามสนามหญ้า ข้างทางเดินหรือข้างถนน การปลูกจะปลูกเป็น แถวหรือเป็นกลุ่ม